Kỹ thuật ca hát nâng cao : Hát bè

Hát bè là dạng hợp ca hay đồng ca, có từ 2 người trở lên, mỗi người hát mỗi tông khác nhau, trầm hoặc bổng hoặc trung bình, nhưng các nốt nhạc phải cùng nằm trong 1 hợp âm,và cùng giá trị thời gian. Người hát bè là người hát phụ họa cho ca sĩ chính, thể hiện những bè hát  quá cao, quá thấp hay chỉ là lời hát ngang để làm đẹp thêm cho giai điệu chính.
Có những ca khúc “có bè”, nghĩa là có chứa những đoạn để phải từ hai giọng ca trở lên – với cao độ khác nhau – cùng hoà quyện làm nên những sắc thái đẹp đẽ lạ lùng về hòa âm, về giai điệu, có khi cả về tiết tấu. Có thể là song ca nam nữ hỗ trợ bè cho nhau, hoặc có thể một dàn bè hỗ trợ ca sĩ chính như nhóm bè cadilac nổi tiếng ở Việt Nam.

Ca sĩ Mỹ Tâm cùng nhóm bè 3 người

Các kiểu hát bè phổ biến

Trong nghệ thuật hát bè, có kiểu hát bè như sau:
Hát bè “hòa âm” là 2 người hát cùng lúc nhưng 1 người hát giọng trầm, 1 người hát giọng bổng.
Hát bè “phức điệu” là 1 người hát trước, 1 người hát theo sau (hay còn gọi là hát đuổi).Trong thanh nhạc, có các loại giọng hát cơ bản như sau: giọng nữ cao, trung, trầm; giọng nam cao, trung, trầm.Từ các loại giọng hát, người ta có thể tạo ra các hình thức hát 2 bè, 3 bè hoặc 4 bè, … và xây dựng thành các dàn hợp xướng:
1. Hợp xướng giọng nữ
2. Hợp xướng giọng nam
3. Hợp xướng nam và nữ
4. Hợp xướng thiếu nhi
Phổ biến nhất là dàn hợp xướng hỗn hợp (với giọng nam và nữ) thường bao gồm giọng soprano, alto, tenor, và bass. Dù hát kiểu nào thì sự hòa hợp âm thanh vẫn là tiêu chuẩn cao nhất để đánh giá cách trình diễn đầy tính nghệ thuật này.

Dàn hợp xướng

Bè quãng 5, bè quãng 3:

Đây là loại bè được dùng phổ biến trong nhạc nhẹ. Các ca sĩ luôn hát bè đệm để ca khúc được hay hơn và dày dặn hơn. Bạn đã học về nhịp ở bài đầu tiên của seri >tham khảo tại đây. Ta biết rằng thông thường mỗi ô nhịp sẽ được bỏ 1 hợp âm duy nhất để làm hòa thanh.

Hợp âm cơ bản nhất bao gồm 3 nốt. Ví dụ hợp âm là đô trưởng thì ta có 3 nốt C, E G. Vậy nếu nốt chính là một trong 3 nốt trên thì 2 nốt còn lại sẽ là bè. do đó bè là rất phong phú, đa dạng tùy mỗi người, đòi hỏi xác định quãng trong hợp âm rất tốt và tai nghe hợp âm tốt. Người hát bè cần giọng hát tốt và khả năng cảm thụ nhanh nhạy, chuẩn xác để bảo đảm việc tách bè.

Đối với những người chưa quen thì đầu tiên cần có giai điệu chính của bài hát và hòa âm của bài. Sau đó thử các nốt hoặc quãng 3 hoặc quãng 5 lấy nốt giai điệu chính làm gốc, chơi thử trên đàn nghe xem giai điệu đó có hợp tai không và có nằm ngoài tầm giọng hát không. Cố gắng sao cho giai điệu bè bám với giai điệu chính, đôi khi có thể giai điệu chính đi lên còn giai điệu bè lại đi xuống để cho vừa giọng hát, nếu không vừa giọng có thể thay bằng các nốt khác nằm trong hòa âm. Thực ra bè có hay hay không hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng hòa âm. Nhưng đối với người mới tập thì chỉ cần vừa giọng, hát không ngang với hợp âm là được. Sau khi đã viết được giai điệu của bè xong thì tiếp theo là tập bè cho người hát. Cần tập riêng bè cho người hát, hát thật nhuyễn, rồi sẽ cho hát bè phụ với bè chính cho quyện vào.

Tập hát bè với đàn piano

Soạn bè như thế nào:

Nhiều bạn cố gắng hát bè song song liên tục, tuy nhiên trong quá trình hát sẽ quá máy móc, quy củ, thậm chí phá vỡ hòa thanh của nhạc sĩ phối khí. Thường thì phần bè sẽ được các nhạc sỹ hòa âm, dàn dựng, nghiên cứu và viết nó cũng giống như là phối khí cho một nhạc cụ riêng vậy. Cần nghiên cứu kĩ cấu trúc của bài hát và xem đoạn nào cần bè, giai điệu bè đi sao cho hợp với hòa âm, hợp tai và nằm trong tầm âm của giọng hát.

Nhiều khi bè hát hẳn một nốt ngoài hòa âm như 7, 7+, 9, 13 v.v… để có thể kết hợp với phần đệm tạo thành hòa âm khác làm bài hát đặc biệt hơn. Nhưng những điều trên là để dành cho làm việc chuyên sâu, thường những người có khả năng cảm âm tốt khi nghe bè chính và hòa âm trong đầu họ bật ra ngay giai điệu của bè và hát ngay được.

Kỹ thuật khác trong hát bè:

Người hát bè là hát bổ trợ cho giọng chính, Tuy nhiên vẫn phải có những kỹ thuật tiêu chuẩn như lấy hơi, rung giọng, giả thanh. Trong bản thu âm chuyên nghiệp, nếu ca sĩ không có tốp bè đệm hát riêng, họ thường tự triển khai phần bè của mình bằng cách sử dụng kỹ thuật giọng gió để có âm thanh khác biệt so với giọng hát bình thường. Điều này sẽ làm giọng bè hòa quyện cùng giọng chính một cách dễ dàng hơn.

Sau khi đã tìm hiểu các kiến thức cơ bản về hát bè ở trên, chắc hẳn các bạn đã cũng tự tin hơn khi hát bè đúng không nào? hãy theo dõi tiếp các bài viết tiếp theo của 192Studio để biết thêm về kinh nghiệm trong ca hát nhé!

192Studio-admin

One thought on “Kỹ thuật ca hát nâng cao : Hát bè

  1. Pingback: Bí kíp tự luyện thanh nhạc – 192studio.vn

Trả lời